مغز

مغزانسان: از سه قسمت پیش مغزومیان مغزوپس مغز تشکیل شده است.پیش مغز خود شامل دو قسمت خلفی(پشتی) و قدامی(جلویی)است .قسمت قدامی پیش مغز(تلانسفال)شامل یک جفت لوب بویایی و مخ می باشد.

مخ

مخ: به صورت دو نیم کره است و در واقع قسمت های مغز را پوشانیده اند.این دو مرکز پیچیده ترین فرآیندهای هماهنگ کننده واحساس ها ومراکز ارادی هستند ودرکنترل حافظه وهوش نقش اصلی را دارند. دو نیم کره ی مخ به کمک جسم پینه ای به یک دیگر اتصال دارند.

تالاموس هیپوتالاموسواپی تالاموس

قسمت خلفی پیش مغز(دیانسفال)شامل تالاموس وهیپوتالاموس واپی تالاموس است . . تالاموس:یک پایگاه نیمه راه است که مرکز هماهنگ کننده بیشتر پیام های حسی که به مغز می رسند می باشد. .

هیپوتالاموس : مهم ترین قسمت مغز که عهده دار کنترل و نظم کنش (رفتار)های درون بدن است.در حالت های عاطفی حیوان تاثیر می گذارد.هم چنین فعالیت های ترشحی غده ی هیپوفیز را که درزیرآن قرار دارد تنظیم وکنترل می کند.

اپی تالاموس:شامل غده ی اپی فیزاست که در خزندگان به عنوان چشم سوم شناخته شده است و در زیر نیم کره های مغز مخفی شده وهورمون ملاتونین را ترشح می کند.یکی ازوظایف آن کنترل وتاحدی ازبین بردن رفتارهای جنسی است.

میان مغز

درسطح پشتی میان مغز لوب های بینایی قراردارند که در پستانداران مرکز بینایی محسوب نمی شوند بلکه به عنوان راهی اعصاب بینایی که از چشم آمده اند را به مرکز بینایی در بخش قشری مخ به پس نیم کره های مخ منتقل می کنند.لوب های بینایی در بقیه جانداران به عنوان مراکز بینایی محسوب می شوند.

پس مغز

از دو بخش قدامی(متاسفال) و خلفی(میانسفال)تشکیل شده است.در بخش قدامی پس مغز مخچه وبرجستگی های حلقوی قرار دارند.

مخچه : بخش بزرگی از مغز است که انقباضات ماهیچه هاراهماهنگ می کندوکمک به حفظ تعادل بدن می کند. برجستگی های حلقوی :هم چون تقاطعی است که بین مغز و نخاع امتداد پیدا کرده واز طریق آن تمام اعصابی که از طرف چپ بدن آمده اندبه سمت راست مغز می روند و بالعکس. یعنی باعث می شود که فعّالیّت های سمت راست بدن توسّط نیمه ی چپ مغز و فعّالیّت های سمت چپ بدن توسّط نیمه ی راست مغز کنترل شود.

بخش خلفی پس مغز:شامل بصل النّخاع است که کنترل کننده ی حرکات تنفسی و ضربان قلب و تغییردهنده ی قطر رگ ها می باشد.درپستانداران و پرندگان وخزندگان دوازده جفت عصب مغزی از مغزسرچشمه می گیرند ودر بقیه ی جانداران این تعداد به ده جفت می رسد که بیشتر آن ها از بصل النّخاع منشعب می شوند.

تکامل مغز در مهره داران

در ماهی های اولیه و دوزیستان ، نخاع و مغز در یک راستا قرار دارند. ولی در سایر مهره داران به ویژه   در پستانداران بین مغز و نخاع یک خمیدگی پدید آمده است     که در پســــتانداران عـــالی به 90 درجه می‌رسـد. این خمیدگی ناشی از حجم زیاد نیمکره‌های مخ است. حجم مغز به ویژه نیمکره‌های مخ در مهره داران اولیه رشد اندکی دارد. ولی در مهره داران عالی وسعت زیادی دارد.                                سطح نیمکره‌های مخ درمهره داران اولیه تا پستانداران اولیه صاف، ولی درپستانداران   عالی به ویژه انسان چین خوردگی فراوان دارد. مغز آدمی بزرگترین مغزها نیست اما وزن آن نسبت به جثه آدمی بیشترین است وبا در نظر گرفتن سایر شرایط بهترین مغز است. مغز مهـــره داران در دوران جنینی دارای سه قسمت اولیـــه به  نام های مغز پیشین ، مغزمیانی و مغزتحتــانی است.ازاین قسمت ها به تدریج بخشهای مختلف  مغز پدید می‌آیند.