هاگداران (اسپوروزآ)

                                                        جلسه ی 4

 شاخه ی هاگداران تک یاختگانی هستند که هاگ تولید می کنند و همگی انگل اند بیشتر گونه های این شاخه انتشار جهانی دارند و انگل بدن بی مهرگان و مهره دارانند چرخه ی زندگی پیچیده دارای دو مرحله تولید مثل جنسی و غیرجنسی اند .

نمونه هایی از جنس های انگل را بررسی می کنیم:

کوکسیدیاها:انگل داخلی بی مهرگان و مهرهدارانند و به سلولهای پوششی دیواره ی روده و سایر یاخته های میزبان حمله می کنند دو نمونه از این گونه پلاسمودیوم و توکسوپلاسموز را بررسی می کنیم .

پلاسمودیوم:این جنس شامل بیش از 50 گونه است که همه ی آن ها بیماری هایی را در جانوران مختلف ایجاد می کند انسان میزبان مهره دار برای 4 گونه از پلاسمودیوم هاست که هر کدام از آنها نوع خاصی از بیماری مالاریا را ایجاد می کنند.

این 4 گونه عبارتند :

 پلاسمودیوم ویواکس :عامل بیماری مالاریا 3.1 خوشخیم

پلاسمودیوم اواله  و فالسی پاروم: مولد مالاریا 3.1 بد خیم

پلاسمودیوم مالاریه : مولد بیماری مالاریا  4.1  و خوشخیم

دو مر حله ی زندگی آن ها شامل مرحله غیر جنسی یا شیزوگونی و دوم یا اسپوروگونی در داخل بدن پشه آنوفل در طی این دو مرحله تولید سلولهای گامتوفیتی (ماکروگامتوسیست و میکرو گامتوسیست) می شود.

ماکرو یا گامت ماده که لوبیایی شکل و اجزای سیتو پلاسمی در داخل سلول پراکنده است.

میکرو یا گامت نر که اندازه آن نسبت به گامت ماده کوچکتر باریکتر و اجزای سیتو پلاسمی در مرکز تجمع دارد .

در مرحله ی رینگ تروفوزوئیت های فعال در داخل گلبول قرمزRBCتکثیر کرده به روش شیزوگونی و سر انجام شیزونیت ها را ایجاد کرده که غشای RBCپاره کرده و باعث علائم تب و لرز در بیمار می گردد.

توکسوپلاسما:شناخته ترین تک یاخته  انگلی است که در بین پرندگان و پستانداران دیده می شود یکی از شایع ترین انگل های انسانی است اکثر بافت های بدن میزبان ممکن است آلوده شوند و علائم این بیماری بستگی دارد به بافتی که مورد تهاجم قرار گرفته باشد .اسم بیماری توکسو پلاسموز است تولید مثل به روش غیر جنسی است.تریپانوزوم جز تاژکداران انگلی است (انگل خون و نسج(بافتهای مرتبط با خون))بیشتر در خون مهره داران دیده می شود ازبین تریپانوزوم ها 3 گونه ی انگل در انسان شناخته شده:

1. تریپانوزوم گامبینس (عامل بیماری خواب)
2. تریپانوزوم کروزی (عامل بیماری شاگاس)
3. تریپانوزوم رودزینس

تریپانوزوم بالغ بدن کشیده و دراز دارد از یک طرف نوک تیز بوده فقط دارای یک تاژک است و دارای هسته ی بزرگی در وسط بدن است.

لیشمانیا: عموما انگل بوده دارای یک تاژک است پشه ی خاکی عامل انتقال این بیماری است که تولید بیماری سالک را می کند.

رده دوزیستان class amphibia

 

از این رده قورباغه که از راسته ی بی دمان (anara) است مورد بررسی قرار می دهید.این جانوران انواع متعدد دارند که عده ای در آب و انواع دیگر در خشکی بسر می برند .

این جانوران در فصول پاییز و زمستان غیر فعالند ولی از اوایل بهار زندگی فعال آنها آغاز می گردد. فصل تولید مثل اردیبهشت و خرداد است.قورباغه بعد از 2تا4 سال و ندرتا 2 سال بالغ می شود .در زیر رده شدanura دو خانواده ی مهم وجود دارد:

1. Bufonidao
2.  Ronidae

    

   از جنسهای معروف bufonidae می توان bufo یا وزغ از جنسهای معروف Ranidae می توانrana  یا قورباغه را نام برد.

   اختلافات قورباغه (rana) و وزغ(bufo)

    

                                                 قورباغه                      وزغ

    

   رنگ بدن                                 سبز روشن                  سبز پر رنگ و لکه دار کثیف

   شکل سر                                 تقریبا مثلثی                  بیضی شکل

   عضلات بدن                             قوی و کشیده                کوتاه

   پرده بین انگشتان                        نمو زیاد دارد                نمو چندانی ندارد

   غده پاراتید                               ندارد                          دارد

   انتهای زبان                              دو شاخه                      گرد

   حرکت                                    سریع وجهشی               کند

   محل زندگی                              معمولا آب                   اکثرا خشکی

    

   دستگاه غدد و ضمیمه آن را پرده ای از جنس بافت پیوندی بنام روده بند در بر گرفته است.

   کبد:

   قهوه ای رنگ و چند قطعه همراه با کیسه ی صفرا در قسمت ابتدای کوچک مشخص است. اگر به کیسه ی صفرا با پنس فشار وارد کنیم مایع زرد رنگی در مجرای صفراوی وارد می شود.

    

   پانکراس:

   چند قطعه بوده و زرد کم رنگ می باشد و بعد از معده و ابتدای روده کوچک دیده می شود.

    

   طحال:

   به صورت جسم قرمز و کروی به ابعاد 2 تا 3 میلی متر بوده که در ابتدای راست روده دیده می شود . طحال یکی از اعضای خون ساز بدن است.

    

    

   دستگاه ادراری :

   اگر دستگاه گوارش را برداریم در دو طرف ستون ستون مهره کلیه ها را می بینیم که قرمز مایل به قهوه ای  است.از قسمت کنار خارجی هر کلیه لوله ای به نام میزنای خارج می شود که ادرار را به مثانه می رساند .مثانه در قسمت پائین راست روده به صورت کیسه ی سفید رنگی با جدار نازک مشخص است.بر روی کلیه ها نوار زرد مایل به نارنجی دیده می شود که غدد فوق کلیه می باشد.

    

    

   دستگاه تناسلی نر:

   بیضه ها:

   بیضه ها تخم مرغی شکل صاف و زرد کم رنگ متمایل به خاکستری در مجاورت کلیه ها قرار گرفته که توسط مجاری متعددی به نام مجاری برنده به میزنای مربوط است.در بالای بیضه ها ی وزغ دانه های زرد رنگی به نام اندام بیدر(bidder)وجود دارد که چنانکه بیضه ها برداشته شوند این اندام به تخمدان تبدیل می گردد.

    

   دستگاه تناسلی ماده:

   شامل دو تخمدان بزرگ کیسه مانند است که قسمت زیادی از حفره عمومی بدن را فرا گرفته و از ناحیه خلفی به کلیه ها متصل است. اطراف تخمدان ها را پرده ی روده بند فرا گرفته است.

   در کنار هر تخمدان لوله ای پر پیچ و خم سفید رنگی به نام اویدوکت یا لوله ی تخم بر مشاهده  می شود که انتهای قدامی آن وسیع تر بوده و شیپور فالوب نام دارد.تخمک ها پس از رسیدن در تخمدان در محوطه ی عمومی بدن رها شده  سپس از راه شیپور فالوب و اویدوکت به رحم  وارد می شود بالاخره تخمک ها از طریق بالوعه و مخرج دفع می شود.

    

   دستگاه عصبی:(در دو طرف مهره ها10 جفت عصب دیده می شود)

   برای مطالعه  دستگاه عصبی ابتدا محتویات غدد پاراتوئید را خارج می کنیم .برای این کار مقداری پنبه روی غدد مزبور می گذاریم وسپس غدد مزبور را سوراخ می کنیم تا کاملا محتویات آن خالی شود.

   برای در اوردن دستگاه عصبی ابتدا  پوست روی جمجه را برمیداریم و سپس با نوک اسکالپل شیاری کم عمق در استخوان روی جمجه به وجود می آوریم و به آهستگی قطعات استخوانی  را بر می داریم تا مغز و نخاع شوکی جانور نمایان شود . در این حالت قسمتهای زیر را میتوان به راحتی مشاهده کرد:

   در قسمت قدامی لب های بویایی که در قسمت حفرات بینی به پیاز و کیسه های بویایی مربوط است در زیر آن نیمکره های مخ مشاهده میشود.پائین تر از نیمکره های مغزی اپی فیز و در زیر آن برجستگی های دو گانه دیده میشود.

   مخچه نا نمو کم و به صورت نوار عرضی در بالای بصل النخاع دیده می شود . بعد از بصل النخاع نخاع شوکی  قرار دارد که تا انتهای ستون مهره ها ادامه دارد.

    

    

   بررسی احشا:

   قلب:در زیر کمر بند سینه ای قرار گرفته از پرده ی ظریفی به نام پریکارد احاطه شده است .پس از پاره کردن پریکارد مایع روشنی خارج می شود.قلب از سه حفره تشکیل شده است  دو دهلیز در بالا و یک بطن در پائین قبل از دهلیز راست سینوس سیاهرگی وجود دارد.

   خون اندامها توسط سیاهرگها زیرین و زبرین ابتدا وارد سینوس سیاهرگی شده و سپس از آنجا وارد دهلیز راست می گردد . با انقباض بطن خون به طرف اندام ها و ششها جریان پیدا می کند .خون ششها توسط سیاهرگهای ششی به دهلیز چپ وارد شده سپس وارد بطن میگردد.

    

    

   دستگاه تنفسی:

   شامل دو توده ی اسفنجی نسبتا بزرگ است.مخصوصا اگر پر از هواباشد کاملا مشخص میباشد. در طرفین و زیر قلب قرار دارد .تنفس دوزیستان توسط ششها پوست و مخاط دهان صورت می گیرد.

    

    

    دستگاه گوارش:

   دستگاه گوارش شامل دهان مری کوتاه که به معده در طرف چپ  بدن متصل میگردد.معده به روده کوچک و آن هم به بالوعه یا کلوآک منتهی میگردد. کلوآک یا بالوعه کیسه ای است که دستگاه گوارش و دستگاه ادرای و دستگاه تناسلی به آنجا باز می شود . بعد از کلوآک مخرج قرار دارد .

   اگر با دقت توسط قیچی اتصال دو استخوان شرمگاهی را قطع کنیم کلوآک نمایان می شود.

    

   بررسی دهان وزغ:

   سقف دهان از جلو از دو طرف بوسیله ی قوس استخوانی احاطه میشود:در آن دندان های ریزی وجود دارد . این دندانها به زحمت دیده می شوند ولی با انگشت می توان آنها را لمس کرد .در داخل دهان زبان پهن و بلندی قرار دارد که از قسمت عقب آزاد و در جلو به فک پایین متصل است. در فک بالا دندان و ومرین (vomerine) بر روی سطح داخلی فک بالائی دو سوراخ مربوط به بینی و دو سوراخ دیگر مربوط به مجاری گوش میانب یا سوراخهای اوستاش مشاهده میشود.

   دستهای این جانور هر کدام دارای 4 انگشت است در صورتیکه پاها هر یک دارای5 انگشت میباشد.پرده ای که بین انگشتان پا قرار دارد در وزغ از رشد چندانی بر خوردار نیست.

    

    

   بررسی شکل خارجی :

   رنگ قورباغه :دارای رنگهای متغییر است .در پوست آن دانه های رنگی متعددی مانند زرد سیاه و قرمز وجود دارد . رنگ بدن قورباغه به عوامل متعددی بستگی دارد:مثل روشنایی  رطوبت و غیره.

   قورباغه هایی که در فصل بهار یا تابستان صید می شوند دارای رنگ سبز  در پشت هستند و اندامهای دیگر لکه های قهوه ای رنگ در زمینه سبز داراست .

    قسمت شکمی سفید بوده که لکه های قهوه ای  یا سیاه دارند .دگردیسی  در این جانور معمولا بعد از سه ماه و نیم تمام می شود ولی گاهی اوقات ممکن است دگردیسی مدت بیشتری طول بکشد . زیرا درجه ی حرارت روشنائی روز در طول مدت دگر دیسی تاثیر زیادی دارد.

   بدن شامل دو قسمت اصلی است:سر که شامل دهان و اعضای حسی :بویائی  بینایی  و شنوایی است. در این جانور گردن مشخصوجود ندارد . تنه که به آن دو زوج اعضای حرکتی متصل است و اصطلاحا می گویند قورباغه تتراپد (4پا) است. قورباغه بالغ فاقد دم است ولی نوزاد آن دم دارد و در جریان دگردیسی از بین میرود.

    

    

   سر:

   سر مثلثی شکل است و در آن دو قسمت تشخیص داده میشود:

   1.منخرین خارجی در جلو پوزه

   2.دو چشم بر جسته با مردمک افقی که از عنبیه زرد طلائی رنگی احاطه شده است.چشم قورباغه دارای دو پلک فوقانی تحتانی است.پلک فوقانی کدر و بی حرکت است .پلک تحتانی شفاف و قادر است تمام قرنیه را از بالا به پایین بپوشاند.

   3.پرده ی سماخ (tympan)به شکل دایره بوده و در عقب و پائین بچشم قرار گرفته و از پوست کدر پوشیده شده است .قورباغه دارای پلک سوم نیز میباشد.

   4.دهان دارای شکاف وسیعی است.این شکاف تا عقب چشمها ادامه دارد. در قسمت خلفی و انتهای فوقانی شکاف دهانی قورباغه در هر طرف سجاف  غده ای به نام غده ی فوق لبی وجود دارد . این سجاف در جانور ماده تقریبا مستقیم و بر عکس در جانور نر انتهای خلفی آن به طرف پائین خم شده است.

   در جلوی انتهای سجاف شکاف صوتی وجود دارد . این شکاف به کیسه جلدی باز میشود که زیر کف دهان قرار دارد .این کیسه را کیسه ی صوتی می گویند.

   در قورباغه دو کیسه ی صوتی وجود دارد وقتی هوای شش ها ناگهان وارد این کیسه ها بشوند باد کرده و بعنوان جعبه ی تقویت کننده ی صوت عمل می کنند . در قورباغه ها لپه های فارنکس نظیر طنابهای صوتی عمل می کنند .

   اگر سوند شیار دار را از طریق شکاف صوتی وارد کنیم کیسه های صوتی را که زیر پوست فک تحتانی است حس می کنیم.

    

    

   تنه:

   کم و بیش حجیم و به آن  اعضا حرکتی ضمیمه است.اعضا حرکت 4 یا 5 انگشتی است . پو ست بدن قورباغه سخت بوده یعنی فاقد فلس پر یا پشم است و دارای غدد فراوان است. این غدد پوست بدن را نرم و لزج نگه می دارد و میزان تبخیر پوستی را به حداقل می رساند.

    

    

   طرز تشریح

3. ثابت کردن جانور:

   قورباغه را بیهوش کرده و مطابق شکل به کمک سنجاق در تشتک ثابت می کنیم.

4. باز کردن بدن جانور:

   پوست بدن را در خط  وسط شکم و در ناحیه تحتانی با پنس بلند می کنیم و به کمک قیچی یک شکاف کوچک عرضی در آن ایجاد می کنیم . سوند شیار دار را از شکاف وارد کرده تا در امتداد طولی بدن تا زیر فک پائین برسد.با قیچی پوست بدن را تا انتهای شیار سوند می بریم.

5. بستن ورید شکمی:

   در طول عضله راست شکمی خطی آبی دیده می شود که به بند سینه ای نمی رسد این  خط همان ورید شکمی است.چنانچه این ورید بریده شود قسمتی از خون از سیستم گردش خون خارج شده  و کار بررسی این دستگاه را مشکل میسازد.برای بستن این رگ  ابتدا در قسمت پائین در دو طرف رگ به کمک قیچی دو سوراخ ایجاد کرده نوک پنس باریک را از یکی از شکافها وارد کرده وارد کرده تا از زیر ورید بگذرد و از شکاف دیگر خارج شود . نخ را با نوک پنس گرفته و پنس را بیرون میکشیم .بدین ترتیب با گره کردن نخ رگ بسته میشود.

6. قطع عضلات شکم:

   به موازات ورید شکمی عضلات شکم را می بریم سپس کمربند سینه ای را هم از هم جدا می کنیم .باید توجه داشت قلب که در زیر کمر بند سینه ای قرار گرفته آسیب نبیند.بالاخره عضلات و کمربند سینه ای را در دو طرف سنجاق می کنیم.

   پوست بدن قورباغه به عضلات زیرین خود چسبندگی ندارد و توسط کیسه های لنفاوی از  آنها جدا می شود.ضمنا پوست بدن دارای غدد سمی زیادی است . همچنین در پشت چشمها غده ترشحی بزرگی به نام پاروتید وجود دارد.که ماده ای سمی به نام بوفوتانین ترشح می کند.

   جانوری که در آزمایشگاه بررسی می شود bufo است.

ژیاردیا لامبلیا

ژیاردیا لامبلیا

جلسه ۳

تاژکداران

مطالعه ی جانوران تک یاخته

آمیب هیستولتیکا:(ameoba.histoletica)

این انگل در روده ی انسان زندگی می کند و تولید بیماری اسهال خونی می کند .

این انگل از طریق آب و غذای آلوده وارد لوله ی گوارش انسان می شود.

این انگل دارای دو فرم است:

1. تروفوزوئیت (فرم بیماری زا)
2. کیست(فرم انتقالی بیماری)

   فرم تروفوزوئیت :فرم فعال بیماری است و زمانی است که انگل وارد دستگاه گوارش گردیده است.

   فرم کیست:کیست فرم انتقال بیماری است.

   شخص بیمار می تواند تا مدتی به عنوان ناقل بیماری جایگاه داشته باشد . تشخیص آزمایشگاهی این انگل از طریق آزمایش مدفوع می باشد .این تک یاخته از طریق کیست توسط آب آشامیدنی     آلوده سبزی خام و افراد آلوده منتقل می شود.

   آپالینا:

   این تک یاخته ی مژه دار دارای بدنی پهن و چند هسته ی هم شکل و هم اندازه است.فاقد دهان است و از طریق سطح بدن خود به صورت فینو سیتوز (قطره خواری) تغذیه می کند انتقال این موجود به صورت کیست است که توسط لارو قورباغه خورده می شود.

   ژیاردیا لامبلیا:

   گروه دیگری از تک یاختگان که تولید بیماری می کنند دارای اندام حرکتی به نام تاژک هستند . تاژکداران دارای دو فرم کیست و تروفوزوئیت اند که در فرم تروفوزئیت دارای بدنی گلابی شکل (بادکنکی) و یک جفت هسته ی یکسان و یک شکل و تعدادی تاژک (8 عدد یا 4 جفت) و دارای یک صفحه ی مکنده برای چسبیدن به مخاط روده ی انسان هستند

   لازم به تذکر است که این انگل در روده ی باریک زندگی می کند .فرم کیست آن بیضی شکل و دارای تعدادی هسته و خرده های تاژک و غشایی شفاف در اطراف سلول دیده می شود هسته ها یک شکل هستند.

    این کیست همراه آب و مواد غذایی و دست های آلوده وارد بدن می شود کودکان بیشتر آلوده می شوند علائم بیماری بیشتر به صورت اختلالات گوارشی و اسهال  می باشد تشخیص آن از طریق مدفوع است بیشتر در نمونه مدفوع کیست دیده می شوند.

    

آمیب

جلسه2

مطالعه ی برخی از مژک داران 

 

       تک یاختگان

       (پروتو زوآ)

1. آمیب                    ameboa
2. تاژکداران              flagelata
3. مژکداران              ciliata
4. هاگداران               sporoza

شاخه مژکداران بیش از 8000   گونه را شامل می شود و بزرگترین شاخه ی تک یاختگان می باشند همه ی این جانوران دارای مژه هستند .

مژکداران بر خلاف سایر تک یاختگان دو نوع هسته دارند :1. هسته ی رویشی    2. هسته ی زایشی 

یک هسته ی ماکرو نوکلئوس که نسبتا بزرگ است (رویشی)

یک هسته ی میکرو نوکلئوس که بیشتر در سنتز DNAنقش دارد.(زایشی)

مژه داران در آب های شور و شیرین به سر می برند برخی زندگی آزاد و برخی انگل اند .

تولید مثلشان از طریق جنسی و غیر جنسی است.

معمولی ترین روش تکثیر آن ها تقسیم دو تایی به صورت تقسیم عرضی است.

ورتیسل(vorticella): زنگوله ای شکل و دارای پایه ای دراز و نازک است و یک تار ماهیچه ای در آن قرار دارد (میونم) در صورت احساس خطر تار منقبض شده و پایه به شکل ما پیچ در می اید . ورتیسل بر خلاف سایر نمونه هایی که ذکر خواهد شد در درون محیط کشت متحرک نیست بلکه به کمک پایه ی دراز و نازک خود همیشه به تکیه گاهی متصل باقی می ماند .هسته ی بزرگ این مژه دار به شکل نواری و باریک و دراز قابل رویت می باشد.

پارا مسیوم : معمولا در محیط کشت مژه داران تعداد زیادی پارامسیوم یلفت می شود و می توامن آن را از نظر شکل بزرگی جثه و حرکت تشخیص داد پارامسی جانوری است تک یاخته که بدنی نسبتا دراز دارد و به طور یکنواخت از مژه پوشیده شده است . این جانور که با چشم غیر مسلح هم قابل رویت است طولی برابر 70 تا 350 میکرون دارد .

جنس پاراسیوم دارای 9 گونه است گونه های مختلف پارامسیوم فراوانترین تک یاخته ها هستند وبه علت تغذیه از باکتری های موجود در سطح گیاهان در آب هایی که دارای خرده های گیاهی هستند به تعداد زیاد یافت می شود . معمولا در قسمت هایی از یک پارامسی که کم وبیش قابل رویت است اکتوپلاسم  مژه ها  شیار دهانی  واکوئل های گوارشی  هسته ی بزرگ  و واکوئل ضربان دار است .

حرکت این تک یاخته از طریق مژه ها است تعداد مژه ها در پارامسی بسیار زیاد است و به صورت ردیف های موربی قرار دارند.

پارامسیوم کوداتوم: مژکداری است که تمام سطح آن پوشیده از مژه است و دارای یک شکاف دهانی است و یک هسته ی بزرگ و یک هسته ی کوچک و دو واکوئل ضربان دار است و یک حفرهی مرکزی دارد وظایف واکوئل انقباضی دفع مواد زائد و تنظیم فشار اسمزی پارامسی است.تولید مثل به صورت جنسی و غیر جنسی است.

آمیب  معمولی: در آب های شیرین و صاف وجود دارد از لحاظ ساختاری از ساده ترین تک سلولی هاست آمیب به صورت زنده به شکل توده ای و شفاف و بی رنگ  به طول 0.6 میلی متر می باشد و دارای خصوصیت نیمه تراوایی نسبت به آب  اکسیژن و دی اکسید کربن است.

آشنایی با میکروسکوپ

میکروسکوپ نوری شامل دو بخش است.

بخش نوری (ابتیک)                بخش استاتیک(مکانیکی)

بخش مکانیکی در دیدن نمونه (ایجاد تصویر) هیچ گونه دخالتی ندارد.

بخش مکانیکی شامل یک بخش پایه که ممکن است به شکل های مختلف باشد اغلب فولادی است و بخش دسته که ممکن است زاویه دار و هلالی باشد.

در بخش بالایی لوله های میکروسکوپ عدسی چشمی قرار دارد و در انتهای لوله بر روی یک صفحه ی چرخان عدسی شیئ قرار دارد.

جهت حرکت صفحه ی چرخان در جهت حرکت عقربه های ساعت است.

صفحه ی پلاتینی یا      :stage صفحه ی پلاتینی که نمونه(لام) روی آن قرار می گیرد بر روی این صفحه یک گیره و دو خط کش وجود دارد.

پیچ شاریو: شامل دو قسمت است که پیچ پایینی حرکت افقی به صفحه میدهد و پیچ بالایی حرکت عمودی.

پیچ های تنظیم کننده: شامل دو پیچ ماکرومتر و میکرومتر است.

ماکرومتر یا بزرگتر:حرکات عمودی داردو صفحه را با سرعت بیشتری نسبت به پیچ میکرو بالا و پایین می برد .

میکرومتر یا کوچکتر: حرکات آن بسیار زیر و غیر قابل دیدن است در نتیجه برای روشن کردن میدان دید از آن استفاده می شود.

بخش ابتیک یا نوری:

 کندانسور: که در زیر صفحه ی پلاتینی قرار دارد و نور را همگرا می کند .

دیافراگم: تنظیم کننده ی میزان نوری است که به نمونه برخورد می کند .

عدسی های چشمی(آکولار لنز  acular lens):عدسی ها ی قابل تنظیم هستند.

عدسی های شیئ:این عدسی ها بر روی صفحه ی چرخان قرار دارند و شامل 4 عدسی است که بزرگنمایی آن بر روی آن نوشته شده است.

                                                                                        objective   4 

                                                                                        ۱۰

                                                                                        ۴۰

                                                                                       ۱۰۰ 

 برای دیدن اجسام با عدسی 100 حتما باید از روغن ایمرسیون استفاده کنیم. 

رابطه ی بین بزرگنمایی نسبت به میدان دید یک رابطه ی عکس است هر چه عدسی بزرگتر میدان دید کمتر و بزرگنمایی بیشتر است و بر عکس     .

بزر گنمایی عدسی چشمی . بزرگنمایی عدسی شیئ . بزرگنمایی لوله میکروسکوپ

(در عبارت بالا نقطه علامت ضرب است)